Η Λέσχη μας με την κ.Μητσιάλη Αλεξάνδρα επικοινώνησε με τον συγγραφέα κ.Αστερίου Χρήστο για να συζητήσουμε το βιβλίο του :Εγγαστρίμυθη φάλαινα .Η συνάντηση έγινε την Παρασκευή 23του Γενάρη 2026 στις 6 το απόγευμα στο χώρου του Δημοτικού Σχολείου Λαγυνών .
Η Εγγαστρίμυθη Φάλαινα του Αστερίου Χρήστου ανήκει στο είδος της νουβέλας, ενός ενδιάμεσου αφηγηματικού είδους ανάμεσα στο διήγημα και το μυθιστόρημα. Πρόκειται για ένα κείμενο μεσαίας έκτασης, το οποίο επιτρέπει στον συγγραφέα να αναπτύξει σύνθετα νοήματα και συμβολισμούς, χωρίς όμως τη γραμμικότητα και την εκτενή ανάλυση ενός μυθιστορήματος. Στο συγκεκριμένο έργο, η αφήγηση λειτουργεί πολυεπίπεδα και θέτει διαρκώς ερωτήματα αντί να προσφέρει ξεκάθαρες απαντήσεις.
Κεντρικό ερώτημα της νουβέλας αποτελεί η ύπαρξη της φάλαινας: αν πρόκειται για πραγματικό ζώο, για θεϊκό σημάδι ή για μια μορφή κατάρας. Η ασάφεια αυτή δεν είναι τυχαία, καθώς συνδέεται άμεσα με τη θρησκεία και τον συντηρητισμό που διαπερνά την κοινωνία του νησιού. Ο Θεός παρουσιάζεται όχι ως παρηγορητική δύναμη, αλλά ως δοκιμασία, ενώ οι πολίτες καλούνται να ερμηνεύσουν τα γεγονότα μέσα από προκαθορισμένα σχήματα πίστης και φόβου.
Οι κάτοικοι του νησιού μοιάζουν να μην έχουν παρελθόν· είναι άνθρωποι που κινούνται συλλογικά, χωρίς ισχυρή ατομική ταυτότητα. Η εκδίκηση εμφανίζεται ως καθαρά ανθρώπινο χαρακτηριστικό, ενώ σταδιακά παρατηρείται η απώλεια της προσωπικότητας και η μετατροπή των ανθρώπων σε αριθμούς ή ρόλους. Η επιμονή στα ονόματα ή στους αριθμούς υπογραμμίζει τον αποπροσωποποιημένο χαρακτήρα της κοινωνίας και τον ετεροκαθορισμό των μελών της.Το βιβλίο έχει και άλλα διηγήματα στα οποία παρατηρούμε ότι :
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι δεν υπάρχει ένας ξεκάθαρος ήρωας που αντιστέκεται. Αντίθετα, ο πρωταγωνιστής λειτουργεί ως καθρέφτισμα του μέσου πολίτη: διστακτικός, φοβισμένος, συχνά συνένοχος. Όλοι οι χαρακτήρες είναι «λίγο δειλοί» και κανείς δεν υπερισχύει ηθικά. Ακόμη και ο εκδικητής παραμένει αμφιλεγόμενος, καθώς δεν γνωρίζουμε ποιος λέει την αλήθεια. Έτσι, η ιστορία βιώνεται και ερμηνεύεται διαφορετικά από τον καθένα, ανάλογα με τις εμπειρίες και τις εσωτερικές του εγγραφές.
Συμβολική είναι και η τελευταία ιστορία, με το κάψιμο του φιλμ, μια πράξη που λειτουργεί ως σχόλιο πάνω στην καταστροφή όσων αγαπάμε και στην αδυναμία μας να διατηρήσουμε τις αξίες μας. Παράλληλα, το έργο μπορεί να ιδωθεί ως ένα γράμμα αγάπης αλλά και ως μια πράξη αντίστασης απέναντι στο κατεστημένο, στη στασιμότητα και στη μετατροπή των πόλεων σε «μουσεία» χωρίς ζωή.
Τελικά, η λογοτεχνία παρουσιάζεται σαν ένα διαστημόπλοιο που μπορεί να μας οδηγήσει είτε μακριά είτε κοντά στον εαυτό μας, ανάλογα με το πόσο έτοιμοι είμαστε να ταξιδέψουμε. Όλοι είμαστε εν δυνάμει μελετητές και δημιουργοί νοήματος, ακόμη κι όταν δεν κατανοούμε πλήρως το κείμενο. Οι ιστορίες γεμίζουν το εσωτερικό μας «κιβώτιο» και, μέσα από έναν μη γραμμικό δρόμο, μας βοηθούν να επαναπροσδιορίσουμε την ταυτότητά μας και τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε τον κόσμο.
Όλοι είμαστε εν δυνάμει μελετητές της λογοτεχνίας, ακόμη κι όταν δεν το αντιλαμβανόμαστε. Κάθε αναγνωστική εμπειρία αφήνει εγγραφές μέσα μας, οι οποίες γεμίζουν ένα εσωτερικό «κιβώτιο» νοημάτων. Από αυτό το κιβώτιο προκύπτουν αργότερα οι δικές μας ερμηνείες, οι σκέψεις και τα ερωτήματα. Η κατανόηση ενός έργου δεν ακολουθεί πάντα μια ευθύγραμμη πορεία· συχνά ξεκινά από αποσπασματικές εντυπώσεις, από «τιμές» και σημεία, και στη συνέχεια ανασυντίθεται αντίστροφα, μέσα από προσωπικούς συνειρμούς και εμπειρίες.
Μέσα στη λογοτεχνία ο αναγνώστης ταξιδεύει και βρίσκει απαντήσεις στα δικά του ερωτήματα, άλλοτε ολόκληρες, άλλοτε μισές ή αποσπασματικές. Όσο πιο ισχυρή και σαφής είναι η οπτική του συγγραφέα, τόσο πιο εύκολο γίνεται για τον αναγνώστη να εντοπίσει άξονες νοήματος, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η ερμηνεία περιορίζεται. Αντίθετα, σύμφωνα με τη μεταμοντέρνα αντίληψη, η αφήγηση υπόκειται σε πολλαπλές ερμηνείες, όλες εν δυνάμει έγκυρες, καθώς το νόημα δεν είναι μονοσήμαντο.
Η αξία της λογοτεχνίας δεν βρίσκεται μόνο στο συνειδητό επίπεδο, αλλά και στο ασυνείδητο. Παρότι η συγγραφή είναι σε μεγάλο βαθμό μια συνειδητή διαδικασία —ο συγγραφέας γνωρίζει τον στόχο του, χαρτογραφεί τη διαδρομή και μεθοδεύει τα μέσα— το τελικό έργο συχνά ξεπερνά τις προθέσεις του. Δημιουργείται έτσι μια σύνθετη σχέση ανάμεσα στο συνειδητό και το ασυνείδητο, τόσο του δημιουργού όσο και του αναγνώστη.
Ένα λογοτεχνικό έργο μπορεί να πει περισσότερα από όσα ο ίδιος ο συγγραφέας είναι σε θέση να εκφράσει ή να συνειδητοποιήσει. Η λογοτεχνία, ως ζωντανό σύστημα νοημάτων, υπερβαίνει τον δημιουργό της και συνεχίζει να παράγει ερμηνείες, συναισθήματα και σκέψεις, κάθε φορά που συναντά έναν νέο αναγνώστη.
Στο τέλος έγινε η κοπή της βασιλόπιτας και η τυχερή μας κ.Γιόλα πήρε το βιβλίο :Το χιόνι των Αγράφων του Χατζημωϋσιάδη.
Ας συνεχίσουμε και την 8η χρονιά που ξεκινά, να απολαμβάνουμε κάθε φορά τα επιχειρήματα, που προκύπτουν από σκέψη και όχι απλά από το τι μας αρέσει. Είναι πολύ σημαντική η παρέα αυτή ,που με την δυναμική της κ.Μητσιάλη, βάζει το πλαίσιο κουβέντας και δίνει χώρο σε όλες τις απόψεις.Ευχαριστούμε πολύ την Μαρία ,που έκανε γούρια για όλους και όλες, την κ.Μεντή για την γευστικότατη βασιλόπιτα και όλους και όλες που μας κέρασαν .(Παπασυμεών Ελισσάβετ ΠΕ70)
Επόμενη συνάντηση :28 του Φλεβάρη στην Κατούνη( στα Λαδάδικα) ,τρεις Λέσχες: Δημοτικού Σχολείου Λαγυνών ,Βεροίας και Γαλάτιστας ,θα συζητήσουμε το βιβλίο:”Η χρησιμότητα του άχρηστου -μανιφέστο” του Nuccio Ordine εκδόσεις Άγρα.
